Duration of Status Phần 3: Ân Hạn 30 Ngày, OPT Và Rủi Ro Lệch Pha I-94/EAD

Trong hai phần trước (Phần 1: tổng quan D/S bị thay thế bởi I-94 cụ thể; Phần 2: chuyển trường và Extension of Stay), Citizen Pathway đã phân tích cơ chế mới và quy trình gia hạn. Phần 3 – phần kết trong loạt bài – đi sâu vào một thay đổi ít được chú ý nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến hàng loạt sinh viên: thời gian ân hạn (grace period) sau khi hoàn thành chương trình bị rút ngắn xuống 30 ngày, và những tình huống phức tạp khi xin OPT dưới cơ chế mới.

Thời gian ân hạn sau khi hoàn thành chương trình bị thay đổi thế nào?

Quy định mới nhìn chung giảm thời gian ân hạn đối với sinh viên F-1 thuộc cơ chế thời hạn cụ thể xuống còn 30 ngày sau khi hoàn thành chương trình hoặc thời gian OPT được phê duyệt – ngắn hơn đáng kể so với 60 ngày quen thuộc trong cơ chế D/S cũ.

Trong 30 ngày này, sinh viên có thể thực hiện các bước hợp lệ như: chuẩn bị rời Mỹ; xin chuyển sang chương trình cao hơn; nộp hồ sơ thay đổi hoặc gia hạn tình trạng khi đủ điều kiện; và các thủ tục khác được pháp luật cho phép.

Nếu EOS cho OPT được chấp thuận, thời gian lưu trú có thể được kéo dài đến ngày hết hạn của EAD, cộng thời gian ân hạn 30 ngày. Trường hợp STEM OPT được chấp thuận, thời gian lưu trú tiếp tục được tính đến ngày hết hạn EAD STEM OPT, cộng 30 ngày.

Tuy nhiên, sinh viên thuộc cơ chế chuyển tiếp có thể vẫn được áp dụng khoảng thời gian 60 ngày trong những tình huống được quy định riêng. Vì vậy, không nên áp dụng máy móc rằng mọi sinh viên từ ngày 15/09/2026 đều chỉ còn 30 ngày. Cần kiểm tra kỹ: sinh viên nhập cảnh theo D/S hay thời hạn cụ thể; Form I-20 nào có hiệu lực tại ngày chuyển tiếp; đã nộp OPT trước hay sau thời điểm chuyển tiếp; có xuất cảnh và nhập cảnh lại hay không; quyết định của USCIS ghi thời gian nào; và EAD hết hạn khi nào.

Một điểm cần đặc biệt lưu ý: nếu sinh viên nộp EOS trong thời gian ân hạn 30 ngày sau khi kết thúc chương trình hoặc OPT, họ có thể được tiếp tục học theo quy định, nhưng không được tham gia practical training hoặc việc làm cho đến khi EOS được chấp thuận. Khoảng thời gian ân hạn không nên được hiểu là thời gian mà sinh viên có toàn bộ quyền lợi giống như lúc đang học hoặc đang có OPT.

Vì sao xin OPT có thể phải nộp cả I-765 và I-539?

Đây là một trong những tác động phức tạp nhất của quy định mới. Trước đây, sinh viên xin OPT chủ yếu thực hiện hai bước: xin DSO đề nghị OPT trên SEVIS và cấp Form I-20 có OPT recommendation, rồi nộp Form I-765 xin Employment Authorization Document (EAD).

Theo cơ chế mới, đối với sinh viên có thời hạn lưu trú cụ thể, post-completion OPT có thể kéo dài vượt quá ngày hết hạn hiện tại trên I-94. Do đó, sinh viên có thể phải xin đồng thời:

• Form I-765: xin quyền làm việc;
• Form I-539: xin kéo dài thời gian lưu trú F-1.

DHS nhấn mạnh hai biểu mẫu phục vụ hai mục đích khác nhau. I-765 giải quyết quyền làm việc, còn I-539 giải quyết quyền tiếp tục lưu trú. Việc được cấp EAD không phải lúc nào cũng tự động giải quyết toàn bộ vấn đề về thời hạn lưu trú. DHS khuyến nghị các hồ sơ liên quan được nộp đồng thời và cho biết chúng sẽ được xét phối hợp, nhưng về nguyên tắc đây vẫn là hai yêu cầu pháp lý riêng biệt.

Điều khoản miễn trừ I-539 đến khi nào còn hiệu lực?

Quy định có một điều khoản chuyển tiếp quan trọng: sinh viên F-1 đang thuộc diện chuyển tiếp và nộp Form I-765 xin post-completion OPT hoặc STEM OPT đúng hạn – vào hoặc trước ngày 18/03/2027 – có thể không phải nộp Form I-539 cho thời gian OPT tương ứng.

DHS cũng bảo lưu quyền kéo dài thời gian miễn nộp I-539 này theo từng giai đoạn 6 tháng thông qua thông báo mới trên Federal Register. Tuy nhiên, cho đến khi có thông báo chính thức, sinh viên không nên mặc định rằng thời hạn 18/03/2027 chắc chắn sẽ được gia hạn.

Một điểm đặc biệt quan trọng liên quan đến việc xuất cảnh: nếu sinh viên thuộc diện chuyển tiếp rời Mỹ trước khi nộp hồ sơ OPT hoặc STEM OPT, sau đó quay lại và được cấp thời hạn nhập cảnh cụ thể, sinh viên có thể phải nộp cả I-765 và I-539.

EAD và I-94 hết hạn khác ngày nhau thì sao?

Ngày hết hạn EAD và ngày hết hạn I-94 có thể không giống nhau – đây là nguồn rủi ro pháp lý phổ biến mà nhiều sinh viên chưa lường trước. DHS giải thích: nếu USCIS cấp EAD có ngày hết hạn khác với I-94, sinh viên chỉ được lưu trú đến ngày ghi trên I-94, trừ khi có cơ sở hợp lệ khác. Ngược lại, nếu EAD hết hạn trước I-94, sinh viên có thể được ở lại đến ngày I-94 hết hạn nhưng phải ngừng làm việc khi EAD hết hiệu lực.

Đây là lý do du học sinh từ năm 2026 không thể chỉ theo dõi ngày hết hạn EAD. Họ phải quản lý đồng thời I-20, I-94, EAD, thời hạn EOS, ngày kết thúc chương trình và lịch sử xuất nhập cảnh – sáu yếu tố cùng lúc thay vì chỉ một mốc thời gian duy nhất như trước.

Du học sinh đang ở Mỹ trước ngày 15/09/2026 cần làm gì?

Thay vì chờ đến khi I-20 hoặc EAD gần hết hạn, sinh viên nên thực hiện một đợt rà soát toàn bộ hồ sơ ngay từ bây giờ:

• Kiểm tra hồ sơ nhập cảnh: tải Form I-94 mới nhất và xác định hồ sơ ghi D/S hay ngày hết hạn cụ thể;
• Lưu Form I-20 có hiệu lực tại ngày chuyển tiếp: Form I-20 đang có hiệu lực vào ngày 15/09/2026 có thể là tài liệu quan trọng để xác định thời gian chuyển tiếp;
• Đối chiếu toàn bộ ngày tháng: Program Start Date, Program End Date, ngày hết hạn I-94, ngày hết hạn visa, ngày hết hạn EAD, thời điểm đủ điều kiện nộp OPT, thời hạn nộp STEM OPT, và kế hoạch xuất nhập cảnh;
• Đánh giá kế hoạch du lịch: một chuyến rời Mỹ và nhập cảnh lại có thể khiến sinh viên được cấp I-94 mới theo thời hạn cụ thể và làm thay đổi nghĩa vụ nộp Form I-539;
• Lập kế hoạch học tiếp: xác định chương trình mới ở cấp độ cao hơn, cùng cấp hay thấp hơn – việc học thêm một chương trình cùng cấp không còn là phương án có thể mặc nhiên sử dụng để duy trì F-1;
• Chuẩn bị hồ sơ EOS sớm: đối với chương trình dài hạn, cần lưu tài liệu học thuật, bảng điểm, thư của khoa, nguồn tài chính và giải trình nguyên nhân kéo dài.

Kết luận: Điều gì thay đổi căn bản trong cách quản lý sinh viên quốc tế?

Việc thay thế Duration of Status bằng một thời hạn lưu trú cụ thể đánh dấu sự thay đổi căn bản trong cách Mỹ quản lý sinh viên quốc tế. Trong cơ chế cũ, trọng tâm là duy trì tình trạng thông qua trường học, DSO và SEVIS. Trong cơ chế mới, sinh viên phải quản lý thêm ngày hết hạn do CBP hoặc USCIS xác định và có thể phải trực tiếp xin gia hạn với USCIS.

Rủi ro lớn nhất không nhất thiết đến từ hành vi vi phạm rõ ràng. Rủi ro có thể xuất phát từ sự không đồng bộ giữa các giấy tờ:

• I-20 đã được gia hạn nhưng I-94 chưa được kéo dài;
• EAD còn hiệu lực nhưng thời gian lưu trú đã hết;
• Chương trình mới đã bắt đầu nhưng EOS chưa được phê duyệt;
• Sinh viên đủ điều kiện OPT nhưng chuyến xuất cảnh làm thay đổi điều khoản chuyển tiếp;
• Sinh viên vẫn học hợp lệ tại trường nhưng không hoàn tất thủ tục di trú đúng thời hạn.

Vì vậy, từ năm 2026, việc duy trì tình trạng F-1 không còn chỉ là câu hỏi “I-20 có còn hiệu lực hay không”. Du học sinh cần quản lý đồng thời bốn yếu tố: tình trạng học tập, hồ sơ SEVIS, thời hạn lưu trú và quyền làm việc. Mỗi quyết định về chuyển trường, học tiếp, OPT, STEM OPT hoặc xuất cảnh đều cần được xem xét trên toàn bộ hệ thống giấy tờ, thay vì đánh giá riêng lẻ từng biểu mẫu.

Trong bối cảnh yêu cầu quản lý hồ sơ ngày càng phức tạp và rủi ro pháp lý ngày càng cao đối với diện lưu trú tạm thời, nhiều gia đình có con em du học tại Mỹ đang chủ động tìm hiểu các lộ trình định cư ổn định và không phụ thuộc vào chu kỳ gia hạn hành chính. Các chương trình đầu tư định cư như EB-5, EB-1C hay EB-3 giúp gia đình sở hữu quyền cư trú lâu dài tại Mỹ, không còn phải theo dõi đồng thời I-20, I-94, EAD và EOS như diện F-1/J-1.

Với vai trò là đơn vị tư vấn và đồng hành thông tin uy tín, Citizen Pathway luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng phân tích sâu sắc các biến động chính sách, đánh giá hồ sơ năng lực và thiết lập lộ trình học tập – làm việc – định cư Mỹ một cách tối ưu và an toàn nhất. Hãy chủ động hoạch định tương lai của gia đình bạn ngay hôm nay cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của chúng tôi.

Bài viết dựa trên Final Rule chính thức của DHS công bố ngày 17/07/2026, dự kiến hiệu lực từ 15/09/2026.