Tòa D.C. Bác Chính Sách Tạm Dừng Visa Định Cư 75 Quốc Gia: Nhà Đầu Tư EB-5 Cần Lưu Ý Gì?

Một phán quyết của Tòa án Liên bang tại Đặc khu Columbia đã yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ không tiếp tục áp dụng chính sách “gánh nặng xã hội” theo cách từ chối chung hồ sơ visa định cư của gia đình một nhà đầu tư EB-5 Brazil. Phán quyết mang ý nghĩa đáng chú ý, nhưng phạm vi khắc phục của vụ việc này chỉ trực tiếp áp dụng cho các nguyên đơn — không phải sự bảo đảm rằng mọi hồ sơ thuộc 75 quốc gia sẽ tự động được cấp visa.

Vụ việc De Moura Gomes v. Rubio cho thấy vì sao người đang chờ visa định cư cần tách bạch ba vấn đề: chính sách chung của cơ quan nhà nước, quyền được xem xét theo hoàn cảnh cá nhân và kết quả cuối cùng của chính hồ sơ visa. Bài viết dưới đây diễn giải các điểm chính theo cách dễ áp dụng cho nhà đầu tư EB-5 và gia đình.

Chính sách tạm dừng visa định cư đối với 75 quốc gia là gì?

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo ngày 14/1/2026 và cho biết từ 21/1/2026 sẽ tạm dừng việc cấp visa định cư cho công dân của 75 quốc gia trong khi rà soát cách đánh giá nguy cơ trở thành “public charge” — trong tiếng Việt thường gọi là gánh nặng xã hội. Danh sách có Brazil và nhiều quốc gia khác; người mang hai quốc tịch sử dụng hộ chiếu hợp lệ của quốc gia không nằm trong danh sách được nêu là ngoại lệ trong thông báo của Bộ Ngoại giao.

“Gánh nặng xã hội” không đơn thuần là việc một người từng sử dụng trợ cấp. Đây là căn cứ không được nhập cảnh đòi hỏi việc xem xét triển vọng trở thành người phụ thuộc vào hỗ trợ công, theo các yếu tố luật định. Để hiểu nền tảng khái niệm này, độc giả có thể xem bài gánh nặng xã hội (public charge) là gì.

Vấn đề pháp lý nảy sinh khi chính sách yêu cầu viên chức lãnh sự từ chối những hồ sơ nằm trong diện áp dụng, thay vì hoàn tất đánh giá riêng về từng đương đơn. Trong thực tế, hồ sơ vẫn có thể có lịch phỏng vấn hoặc trải qua các bước thủ tục khác, nhưng việc cấp visa bị ngưng theo chính sách này.

Vụ De Moura Gomes v. Rubio: nhà đầu tư EB-5 đã gặp điều gì?

Nguyên đơn Newton De Moura Gomes là công dân Brazil, đã đầu tư 500.000 USD vào dự án khách sạn tại Arizona theo chương trình EB-5 năm 2018. Đơn EB-5 của ông được chấp thuận; vợ và hai con gái là những người thụ hưởng đi kèm trong quy trình lãnh sự. Hồ sơ visa của gia đình đã được nộp và lịch phỏng vấn đã được sắp xếp trước khi chính sách tạm dừng có hiệu lực.

Ngày 31/7/2026, Thẩm phán Amit P. Mehta của Tòa án Liên bang D.C. tuyên bố chính sách và việc không chấp thuận visa của gia đình dựa trên chính sách đó là trái luật. Tòa yêu cầu cơ quan chức năng xét lại hồ sơ theo từng cá nhân, chậm nhất 60 ngày sau khi viên chức lãnh sự xác định hồ sơ đã hoàn chỉnh.

Điểm rất quan trọng: Tòa không buộc phải cấp visa. Viên chức lãnh sự vẫn có thể yêu cầu thêm thông tin hoặc từ chối nếu tồn tại căn cứ độc lập, hợp pháp. Phán quyết cũng không hủy chính sách trên toàn quốc trong chính vụ án này; biện pháp được thiết kế cho nguyên đơn và gia đình họ.

Vì sao Tòa D.C. cho rằng cách áp dụng chính sách này trái luật?

Tòa phân tích rằng Đạo luật Di trú và Quốc tịch Mỹ (INA) dành cho viên chức lãnh sự vai trò quyết định visa, đồng thời yêu cầu đánh giá “gánh nặng xã hội” trên cơ sở từng cá nhân. Theo INA §212(a)(4), việc xem xét có thể bao gồm độ tuổi, sức khỏe, quy mô gia đình, tài sản và nguồn lực, tình trạng tài chính, học vấn và kỹ năng.

Một chính sách bắt buộc từ chối theo quốc tịch có thể loại bỏ việc cân nhắc riêng các yếu tố nói trên. Tòa cũng xem chỉ thị này là hành động cuối cùng của cơ quan, có tính bắt buộc và tạo hệ quả pháp lý; do đó, việc xem xét tính hợp pháp của chính sách chung không bị ngăn cản chỉ vì quyết định visa cá nhân thường có phạm vi xem xét tư pháp hạn chế.

Ở phần yêu cầu giải quyết, Tòa cho rằng việc trì hoãn trong hoàn cảnh vụ án là không hợp pháp. Tuy nhiên, đây là phân tích dựa trên hồ sơ và biện pháp yêu cầu cụ thể của nguyên đơn, không phải công thức tự động cho mọi người bị ảnh hưởng.

Phán quyết có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư EB-5 và gia đình?

Với nhà đầu tư EB-5 đã được chấp thuận đơn nhưng đang chờ thủ tục lãnh sự, phán quyết cho thấy việc bị từ chối hoặc đình trệ theo một chính sách chung vẫn có thể đặt ra vấn đề pháp lý cần được luật sư xem xét. Tuy nhiên, không nên suy diễn rằng một phán quyết có lợi cho một gia đình sẽ tự động khôi phục lịch xử lý hoặc kết quả visa của tất cả đương đơn khác.

Những việc nên làm có tính thực tế hơn là: lưu giữ thư từ của lãnh sự quán, quyết định theo INA §221(g), lịch hẹn, tình trạng hồ sơ và các bằng chứng về tác động của việc trì hoãn. Hồ sơ tài chính, việc làm, thuế, tài sản và bảo hiểm cũng nên được rà soát để sẵn sàng cho việc đánh giá cá nhân nếu cơ quan chức năng tiếp tục xử lý.

Đối với gia đình đang chuẩn bị lộ trình định cư Mỹ EB-5, cần tính đến rủi ro thời gian sau I-526E: phỏng vấn lãnh sự, yêu cầu bổ sung tài liệu, khám sức khỏe hết hạn và chính sách có thể thay đổi. Đây là lý do lựa chọn thời điểm, cấu trúc hồ sơ và chiến lược chuẩn bị nên được trao đổi sớm với luật sư.

Quy định DHS về gánh nặng xã hội: cần phân biệt với vụ visa lãnh sự

Phán quyết tại D.C. không thay thế các quy định của DHS áp dụng trong các bối cảnh khác. DHS/USCIS đã ban hành quy định cuối cùng ngày 20/7/2026 để bãi bỏ khung quy định “public charge” năm 2022 và khôi phục phạm vi cân nhắc rộng hơn của viên chức DHS. Quy định này có hiệu lực ngày 18/9/2026 đối với đơn xin nhập cảnh và các đơn điều chỉnh tình trạng (Adjustment of Status) nộp từ ngày đó.

Vì thế, người xin thẻ xanh tại Mỹ theo diện điều chỉnh tình trạng và người xin visa định cư qua lãnh sự không nên coi là đang ở đúng cùng một cơ chế thủ tục. Dù vậy, các nhóm tài liệu về tài chính, sức khỏe, bảo hiểm, học vấn, kỹ năng và bối cảnh gia đình vẫn có thể quan trọng trong việc chuẩn bị hồ sơ. Việc áp dụng chính xác phụ thuộc diện visa, thời điểm nộp và tình tiết riêng.

Checklist khi hồ sơ bị đình trệ hoặc nhận yêu cầu theo INA §221(g)

• Lưu bản sao toàn bộ thư từ, thông báo, trang theo dõi hồ sơ và biên nhận phỏng vấn.
• Xác định rõ lý do được nêu trong thông báo: thiếu tài liệu, kiểm tra hành chính hay căn cứ chính sách khác.
• Cập nhật bằng chứng về thu nhập, tài sản, thuế, việc làm, bảo hiểm và các thông tin liên quan đến khả năng tự túc tài chính.
• Kiểm tra thời hạn khám sức khỏe, giấy tờ dân sự và các tài liệu có thể hết hạn trong thời gian chờ.
• Trao đổi với luật sư di trú trước khi lựa chọn khiếu nại, liên hệ lãnh sự quán hoặc cân nhắc biện pháp tố tụng; không coi bài viết này là tư vấn pháp lý cho một vụ việc cụ thể.

Kết luận

De Moura Gomes v. Rubio củng cố nguyên tắc rằng việc xét visa định cư cần dựa trên hồ sơ và hoàn cảnh cá nhân, thay vì chỉ dựa vào quốc tịch theo một chính sách chung. Nhưng phán quyết không thay thế quá trình xét duyệt lãnh sự, không bắt buộc cấp visa và không tự động áp dụng cho tất cả người bị ảnh hưởng.

Nhà đầu tư EB-5 và gia đình nên theo dõi thông báo chính thức, giữ hồ sơ “gánh nặng xã hội” đầy đủ và nhận tư vấn phù hợp nếu việc xử lý bị kéo dài. Chuẩn bị sớm sẽ giúp gia đình phản hồi chủ động hơn khi lịch phỏng vấn, yêu cầu bổ sung hoặc chính sách thay đổi.

Nguồn tham khảo: phán quyết De Moura Gomes v. Rubio; thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ; quy định DHS về public charge. Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn pháp lý.