DHS Chấm Dứt Duration of Status: Từ 15/9/2026, Du Học Sinh F-1 Phải Theo Dõi Ngày Hết Hạn I-94

Từ ngày 15/09/2026, phần lớn du học sinh diện F-1, J-1 và I không còn được lưu trú tại Mỹ theo “Duration of Status” (D/S) – tức thời gian duy trì tình trạng hợp lệ – mà sẽ có một ngày hết hạn cụ thể ghi trên Form I-94, thường không vượt quá 4 năm cho mỗi lần nhập cảnh hoặc phê duyệt. Đây là thay đổi được Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) công bố trong Final Rule ngày 17/07/2026, và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn sinh viên quốc tế đang học tập tại Mỹ, bao gồm sinh viên Việt Nam.

Bài viết này (Phần 1 trong loạt bài về chủ đề) giải thích bản chất thay đổi, những nhóm sinh viên chịu ảnh hưởng nhiều nhất, quy trình gia hạn cần biết, và rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời.

Duration of Status là gì và điều gì thực sự thay đổi?

Duration of Status (D/S) không phải là thời hạn của visa F-1, mà là cách chính phủ Mỹ xác định thời gian một sinh viên được phép lưu trú sau khi nhập cảnh. Theo cơ chế cũ, Form I-94 của sinh viên thường ghi “D/S” thay vì một ngày hết hạn cụ thể – sinh viên được xem là hợp lệ nếu tiếp tục học toàn thời gian, tuân thủ quy định việc làm và không vi phạm điều kiện của diện F-1.

Theo quy định mới, sinh viên sẽ được cấp một khoảng thời gian lưu trú cụ thể dựa trên chương trình ghi trên Form I-20, nhưng thông thường không quá 4 năm. Nếu chương trình kéo dài hơn, sinh viên phải chủ động xin gia hạn (Extension of Stay – EOS) với USCIS. DHS cho biết mục tiêu của quy định là tăng khả năng giám sát và xác định rõ thời điểm phát sinh thời gian hiện diện bất hợp pháp (unlawful presence).

Tác động lớn nhất với sinh viên: xuất hiện thêm một “đồng hồ di trú” – ngày hết hạn trên I-94. Một sinh viên có thể vẫn còn Form I-20 hợp lệ, vẫn đang học tại trường, vẫn có hồ sơ SEVIS active, nhưng vẫn phát sinh vấn đề nếu thời hạn lưu trú được cấp đã hết mà chưa có hồ sơ gia hạn phù hợp.

Giới hạn 4 năm có phải là giới hạn thời gian học tại Mỹ?

Không. Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về quy định mới. Giới hạn 4 năm chỉ là thời gian tối đa thường được cấp trong một lần nhập cảnh hoặc một lần phê duyệt tình trạng – không phải giới hạn tổng thời gian một sinh viên được học tại Mỹ.

Nếu chương trình dài hơn 4 năm, sinh viên vẫn có thể tiếp tục học, nhưng phải thực hiện một trong hai phương án:

• Nộp đơn xin Extension of Stay (EOS) với USCIS trước khi thời gian lưu trú hiện tại hết hạn; hoặc
• Xuất cảnh và xin nhập cảnh lại bằng Form I-20 phù hợp.

Nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ giới hạn 4 năm/lần này gồm:

• Sinh viên cử nhân có chương trình kéo dài trên 4 năm (kiến trúc, dược, y khoa, chương trình kết hợp);
• Nghiên cứu sinh Ph.D. (thường 5–6 năm trở lên);
• Sinh viên phải kéo dài chương trình vì đổi đề tài/giáo sư hướng dẫn;
• Sinh viên nghỉ học tạm thời vì lý do sức khỏe hoặc hoàn cảnh đặc biệt;
• Sinh viên cần học bổ sung tín chỉ hoặc môn tiên quyết.

Ví dụ: một nghiên cứu sinh nhập cảnh tháng 8/2027 để học chương trình Ph.D. 6 năm có thể chỉ được cấp thời gian lưu trú đến khoảng 4 năm cộng thời gian ân hạn. Trước khi thời hạn đó kết thúc, sinh viên bắt buộc phải chuẩn bị hồ sơ EOS nếu vẫn cần tiếp tục nghiên cứu tại Mỹ.

Muốn ở lại quá 4 năm phải làm gì? Quy trình Extension of Stay (EOS)

Khi thời gian lưu trú được cấp sắp hết mà chương trình học chưa hoàn tất, sinh viên phải nộp Form I-539 xin gia hạn với USCIS trước khi ngày hết hạn trên I-94. Quy trình này gồm 4 bước chính:

1. Nhập cảnh ban đầu: Sinh viên được cấp I-94 với ngày hết hạn cụ thể dựa trên chương trình học (tối đa 4 năm).
2. DSO gia hạn chương trình trên SEVIS: Nếu chương trình cần kéo dài hợp lệ, cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế (DSO) tại trường cập nhật Form I-20 mới.
3. Sinh viên nộp Form I-539: Nộp trước khi thời gian lưu trú hiện tại hết hạn, kèm Form I-20 mới và bằng chứng đang duy trì tình trạng hợp lệ.
4. USCIS xét duyệt: Trong thời gian hồ sơ EOS đang chờ xử lý, sinh viên F-1 vẫn có thể tiếp tục học tập bình thường.

Lưu ý quan trọng: nộp trễ hồ sơ EOS – dù chỉ vài ngày sau ngày hết hạn I-94 – có thể khiến sinh viên rơi vào tình trạng vi phạm ngay lập tức, bất kể hồ sơ SEVIS còn active hay không.

Vì sao Form I-94 có thể quan trọng hơn ngày hết hạn visa F-1?

Một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất là đồng nhất visa F-1 với quyền lưu trú tại Mỹ. Trên thực tế, đây là 4 loại giấy tờ có chức năng hoàn toàn khác nhau:

Ngày hết hạn visa không nhất thiết là ngày sinh viên phải rời Mỹ. Một sinh viên có visa F-1 hết hạn vào tháng 6/2027 nhưng I-94 cho phép lưu trú đến tháng 5/2028 vẫn có thể tiếp tục ở Mỹ đến thời điểm được phép, miễn là duy trì đầy đủ tình trạng F-1. Tuy nhiên, nếu rời Mỹ sau khi visa hết hạn, sinh viên thường phải xin visa mới để quay lại.

DHS xác nhận: theo cơ chế mới, người diện F, J và I bắt đầu tích lũy unlawful presence (thời gian hiện diện bất hợp pháp) ngay sau khi thời gian lưu trú được cấp trên Form I-94 hết hạn, nếu không có căn cứ pháp lý khác cho phép ở lại.

Một chuyến ra nước ngoài có thể làm thay đổi cơ chế lưu trú như thế nào?

Du lịch ra ngoài Mỹ trở thành vấn đề đặc biệt quan trọng trong giai đoạn chuyển tiếp. Theo quy định mới, sinh viên đang ở Mỹ theo D/S vào ngày 15/09/2026 không được tiếp tục hưởng D/S vô thời hạn. Thay vào đó, DHS thiết lập cơ chế chuyển tiếp dựa trên ngày kết thúc chương trình trên Form I-20 hiện có, nhưng không vượt quá 4 năm tính từ ngày hiệu lực, cộng thời gian ân hạn phù hợp.

Nếu sinh viên xuất cảnh và quay lại sau ngày 15/09/2026, CBP có thể cấp I-94 mới với ngày hết hạn cụ thể – khi đó, thời gian lưu trú được quản lý theo lần nhập cảnh mới, không còn theo ký hiệu D/S trước đây, và quyền lợi giai đoạn chuyển tiếp có thể bị mất.

Tình huống này đặc biệt quan trọng với sinh viên đang chuẩn bị OPT. Theo điều khoản chuyển tiếp, một số sinh viên đang ở Mỹ theo D/S và nộp Form I-765 xin post-completion OPT hoặc STEM OPT đúng hạn – vào hoặc trước ngày 18/03/2027 – có thể được miễn nộp Form I-539 cho giai đoạn OPT tương ứng. Nhưng nếu sinh viên rời Mỹ trước khi nộp I-765 rồi nhập cảnh lại theo thời hạn cụ thể, có thể phải nộp cả Form I-765 lẫn Form I-539.

Trước một chuyến về Việt Nam hoặc du lịch quốc tế, sinh viên nên xác định rõ: I-94 hiện tại ghi D/S hay ngày cụ thể; Form I-20 nào đang có hiệu lực; đã được DSO đề nghị OPT hay chưa; đã nộp Form I-765 hay chưa; và chuyến đi có làm mất quyền áp dụng điều khoản chuyển tiếp hay không.

Cơ chế chuyển tiếp áp dụng đến khi nào?

DHS quy định mốc kết thúc cụ thể cho giai đoạn chuyển tiếp, tùy diện:

• Diện F-1: Được tiếp tục hưởng D/S tối đa đến ngày 14/11/2030, hoặc đến ngày kết thúc chương trình trên I-20, hoặc đến khi có chuyến đi quốc tế/thay đổi tình trạng – tùy điều kiện nào đến trước.
• Diện J-1: Mốc chuyển tiếp tương ứng là ngày 15/10/2030.

Nói cách khác, giai đoạn chuyển tiếp không kéo dài vô thời hạn. Sinh viên hiện đang giữ D/S nên chủ động nắm rõ ngày kết thúc chương trình của mình và lên kế hoạch cho Extension of Stay từ sớm, thay vì chờ đến sát mốc 2030 mới xử lý.

Nếu không gia hạn kịp thời, hậu quả pháp lý nghiêm trọng đến mức nào?

Đây là rủi ro nặng nhất của quy định mới mà nhiều sinh viên chưa nhận thức đầy đủ. Theo cơ chế cũ (D/S), một sinh viên vô tình để tình trạng bị gián đoạn thường vẫn còn dư địa để khắc phục trước khi bị coi là vi phạm nghiêm trọng. Theo cơ chế mới, sinh viên ngay lập tức rơi vào tình trạng vi phạm (out of status) khi vượt quá ngày hết hạn ghi trên Form I-94, bất kể có đang học hay không.

Hậu quả có thể bao gồm:

• Bắt đầu tích lũy thời gian hiện diện bất hợp pháp (unlawful presence) ngay từ ngày I-94 hết hạn;
• Tích lũy đủ 180 ngày hoặc 1 năm hiện diện bất hợp pháp có thể dẫn đến lệnh cấm nhập cảnh Mỹ 3 năm hoặc 10 năm nếu rời khỏi Mỹ sau đó;
• Ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi tình trạng (change of status) hoặc điều chỉnh tình trạng (adjustment of status) trong tương lai, kể cả khi đã có lộ trình định cư khác.

Đây là lý do quy định mới không chỉ là thay đổi thủ tục hành chính – nó chuyển toàn bộ trách nhiệm theo dõi thời hạn từ nhà trường/SEVIS sang chính sinh viên, và một sai sót nhỏ về thời gian có thể kéo theo hậu quả kéo dài nhiều năm.

Sinh viên nên chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?

Trước ngày quy định có hiệu lực (15/09/2026), sinh viên và gia đình nên chủ động rà soát các điểm sau:

• Kiểm tra I-94 hiện tại đang ghi D/S hay ngày cụ thể;
• Xác định ngày kết thúc chương trình trên Form I-20 mới nhất;
• Ước tính chương trình học có khả năng vượt quá 4 năm hay không (đặc biệt với Ph.D., chương trình kết hợp);
• Lên lịch làm việc với DSO của trường để chuẩn bị hồ sơ EOS sớm nếu cần;
• Cân nhắc kỹ thời điểm và tần suất các chuyến đi quốc tế trong giai đoạn chuyển tiếp;
• Với sinh viên sắp tốt nghiệp, ghi nhớ mốc 18/03/2027 nếu muốn tận dụng miễn trừ I-539 khi nộp I-765 xin OPT.

Các câu hỏi thường gặp

I-94 khác gì với visa F-1?

Visa F-1 chỉ là giấy tờ dùng để xin phép nhập cảnh tại cửa khẩu. Form I-94 mới là giấy tờ xác định thời gian sinh viên được phép lưu trú sau khi đã vào Mỹ. Hai loại giấy tờ có thể có ngày hết hạn hoàn toàn khác nhau.

Về Việt Nam thăm gia đình có làm mất tình trạng D/S không?

Bản thân chuyến đi không tự động làm mất tình trạng. Tuy nhiên, nếu quay lại Mỹ sau ngày 15/09/2026, CBP có thể cấp I-94 mới với ngày hết hạn cụ thể, chấm dứt quyền hưởng D/S theo cơ chế chuyển tiếp. Sinh viên nên xác nhận kỹ tình trạng I-20/OPT trước khi khởi hành.

OPT và STEM OPT có bị ảnh hưởng bởi quy định mới không?

Có liên quan nhưng có điều khoản miễn trừ: sinh viên đang ở Mỹ theo D/S và nộp Form I-765 xin OPT hoặc STEM OPT đúng hạn (vào hoặc trước 18/03/2027) có thể được miễn nộp thêm Form I-539 riêng cho giai đoạn OPT.

Ai cần xin Extension of Stay (EOS) ngay từ bây giờ?

Sinh viên có chương trình học dự kiến kéo dài hơn 4 năm kể từ ngày nhập cảnh hoặc ngày quy định có hiệu lực – đặc biệt nghiên cứu sinh Ph.D., sinh viên ngành kiến trúc/dược/y khoa, hoặc người có khả năng phải gia hạn chương trình – nên chủ động làm việc với DSO của trường để chuẩn bị hồ sơ EOS sớm, tránh nộp trễ so với ngày hết hạn I-94.

Kết luận

Quy định chấm dứt Duration of Status đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cách Mỹ quản lý sinh viên quốc tế – từ mô hình linh hoạt dựa trên tình trạng học tập sang mô hình quản lý chặt chẽ theo ngày hết hạn cụ thể, với hậu quả pháp lý nghiêm trọng hơn nếu không tuân thủ đúng thời hạn. Giới hạn 4 năm không đồng nghĩa với việc phải rời Mỹ sau 4 năm, nhưng đòi hỏi sinh viên chủ động hơn nhiều trong việc theo dõi và gia hạn tình trạng của mình.

Trong bối cảnh chính sách nhập cư Mỹ ngày càng siết chặt và yêu cầu giám sát chặt chẽ hơn với diện lưu trú tạm thời như F-1/J-1, nhiều gia đình có con em du học tại Mỹ đang tìm kiếm những lộ trình ổn định hơn, không phụ thuộc vào việc gia hạn tình trạng định kỳ. Các chương trình đầu tư định cư như EB-5, EB-1C hay EB-3 là những lựa chọn giúp sinh viên và gia đình chủ động hơn về tình trạng cư trú lâu dài tại Mỹ, không còn phụ thuộc vào các mốc thời hạn hành chính như I-94 hay hồ sơ EOS.

Với vai trò là đơn vị tư vấn và đồng hành thông tin uy tín, Citizen Pathway luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng phân tích sâu sắc các biến động chính sách, đánh giá hồ sơ năng lực và thiết lập lộ trình học tập – làm việc – định cư Mỹ một cách tối ưu và an toàn nhất. Hãy chủ động hoạch định tương lai của gia đình bạn ngay hôm nay cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của chúng tôi.

Bài viết dựa trên Final Rule chính thức của DHS công bố ngày 17/07/2026, dự kiến hiệu lực từ 15/09/2026 (có thể điều chỉnh theo quá trình xem xét của Quốc hội theo Congressional Review Act).