Phí H-1B 100.000 USD: Cuộc chiến pháp lý mới và cách doanh nghiệp/người lao động nên ứng phó

Cuối năm 2025, chính sách áp phí 100.000 USD cho một số hồ sơ H-1B mới đã tạo ra cú sốc chưa từng có đối với thị trường nhân lực quốc tế tại Mỹ. Thực chất, tranh cãi không chỉ xoay quanh “con số”, mà là câu hỏi lớn hơn: Chính phủ có thể dùng “siêu phí” như công cụ chính sách di trú đến mức nào?

Đáng chú ý, đến cuối tháng 12/2025, một thẩm phán liên bang tại Washington, D.C. đã giữ hiệu lực chính sách trong giai đoạn tranh tụng, đồng nghĩa nhiều doanh nghiệp vẫn phải tính toán lại kế hoạch tuyển dụng và luân chuyển nhân sự.

Phí H-1B 100.000 USD đến từ đâu và đang áp cho ai?

Theo các thông báo/hướng dẫn liên quan từ USCIS, khoản 100.000 USD được triển khai như một yêu cầu thanh toán bổ sung gắn với điều kiện xét H-1B cho một số trường hợp, và không thay thế các lệ phí nộp hồ sơ vốn có.

• Áp chủ yếu cho “new/initial entry” (trường hợp xin visa H-1B ở lãnh sự quán từ ngoài nước Mỹ), thay vì toàn bộ “H-1B nói chung”.
• Không áp cho người đang giữ H-1B hợp lệ và nhiều tình huống nội địa như gia hạn/duy trì trạng thái (tùy cấu trúc hồ sơ).
• Mốc thời gian triển khai được USCIS nêu rõ trong các cập nhật hướng dẫn/FAQ (ví dụ các mốc cuối tháng 9/2025).

Khi đọc một dự án tuyển dụng H-1B, đừng chỉ hỏi “có phải đóng 100.000 USD không?”, mà hãy hỏi đúng câu: “Trường hợp này là initial entry ở ngoài Mỹ hay change/extension ở trong Mỹ?” Chỉ cần xác định đúng nhánh này, bạn đã tránh được 70% hiểu nhầm.

Vì sao mức phí này gây chấn động thị trường lao động Mỹ?

H-1B là “đường ống nhân lực” quan trọng cho các ngành cần chuyên môn cao như công nghệ, kỹ thuật, y tế, nghiên cứu… Khi chi phí tuyển mới từ nước ngoài tăng vọt, hệ quả thường thấy gồm:

• Doanh nghiệp vừa và nhỏ khó cạnh tranh với tập đoàn lớn về ngân sách tuyển dụng.
• Tổ chức giáo dục, bệnh viện, viện nghiên cứu lo ngại thiếu nhân sự (đặc biệt các khu vực khó tuyển).
• Thị trường có xu hướng dịch chuyển sang tuyển remote hoặc mở R&D ở quốc gia khác.

Một số bang và tổ chức cũng viện dẫn rủi ro thiếu nhân lực thiết yếu trong lập luận phản đối.

Xem thêm: Từ visa H-1B đến EB-5 – Khi H-1B dần khép lại là lúc chọn lộ trình chủ động hơn

Ai kiện và họ dựa vào lập luận gì?

Nhóm nguyên đơn tiêu biểu

• U.S. Chamber of Commerce và các nhóm doanh nghiệp/đơn vị nghiên cứu (có đơn kiện và thông cáo công khai).
• Một số liên minh bang/nhóm lợi ích công, với lập luận về tác động kinh tế – xã hội.

Hai trục lập luận chính

1. Vượt thẩm quyền luật định: phí visa/chi phí hành chính theo INA thường gắn với chi phí xử lý, không phải công cụ “điều tiết kinh tế” tùy nghi (lập luận từ phía nguyên đơn).
2. Vấn đề thủ tục hành chính: tranh cãi về việc triển khai có tuân thủ quy trình hành chính (ví dụ APA) hay không — đây là “mặt trận” thường xuất hiện trong kiện tụng chính sách liên bang.

Phán quyết ban đầu và diễn biến mới nhất: “vẫn có hiệu lực, nhưng chưa ngã ngũ”

Cuối tháng 12/2025: Tòa giữ hiệu lực chính sách

Theo các cập nhật công khai từ giới chuyên môn và truyền thông, một thẩm phán liên bang D.C. đã ủng hộ/giữ hiệu lực chính sách ở giai đoạn đó, khiến doanh nghiệp phải tiếp tục tuân thủ trong khi chờ các bước tiếp theo.

Đầu tháng 01/2026: Kháng cáo được “fast-track”, dự kiến tranh luận tháng 02/2026

Reuters đưa tin tòa phúc thẩm đồng ý đẩy nhanh tiến trình vì ảnh hưởng tới kế hoạch tuyển dụng trước mùa H-1B.

Tác động chính sách lan ra cấp bang

Đáng chú ý, cuối tháng 01/2026, Texas ban hành chỉ đạo tạm dừng nộp mới H-1B tại một số cơ quan/đại học công lập của bang (một động thái khác nhưng cho thấy “nhiệt” chính trị quanh H-1B).

Tóm lại: hiện tại (29/01/2026), bức tranh là: phí vẫn đang tác động thực tế, trong khi cuộc chiến pháp lý đang đi tiếp và có thể tạo ra bước ngoặt trong năm 2026.

Ai bị ảnh hưởng nhiều nhất và ai ít bị ảnh hưởng hơn?

Nhóm bị ảnh hưởng nặng

• Người lao động đang ở ngoài Mỹ, dự kiến H-1B initial entry qua lãnh sự quán.
• Doanh nghiệp cần tuyển gấp chuyên gia từ thị trường quốc tế, đặc biệt nhóm không có “đệm” ngân sách.

Nhóm ít bị ảnh hưởng hơn (tùy hồ sơ)

Người đang ở Mỹ theo lộ trình F-1 → OPT/STEM OPT → H-1B change of status, vì trọng tâm phí nhắm vào nhánh initial entry ở ngoài Mỹ (cần đọc kỹ trường hợp cụ thể).

Xem thêm: 20 tiểu bang Mỹ đứng lên ngăn chặn phí Visa H-1B 100,000 USD của tổng thống Trump

Vì sao vụ kiện này vượt ra ngoài H-1B?

Điểm đáng theo dõi không chỉ là H-1B, mà là tiền lệ quyền lực: nếu “siêu phí” đứng vững, các chính quyền tương lai có thể cân nhắc công cụ tương tự cho những nhóm visa khác (ít nhất là về mặt tranh luận chính sách). Đây là lý do cộng đồng doanh nghiệp xem đây như “trận chiến ranh giới quyền lực hành pháp” trong di trú.

Góc nhìn chiến lược 2026: Doanh nghiệp và người lao động nên làm gì?

Với doanh nghiệp

• Rà lại cấu trúc tuyển dụng: ai bắt buộc initial entry, ai có thể change of status.
• Kế hoạch thời gian: chuẩn bị sớm vì bất định pháp lý có thể thay đổi quyết định “đi hay dừng” sát mùa tuyển.
• Đa kênh nhân lực: remote, chuyển địa điểm R&D, hoặc các diện phù hợp khác (L-1/O-1… tùy trường hợp).

Với người lao động quốc tế

• Nếu đang cân nhắc du học: lộ trình F-1 → OPT/STEM OPT → H-1B nội địa trở nên “đáng giá” hơn trong giai đoạn phí initial entry gây rào cản.
• Nếu mục tiêu là thẻ xanh: cân nhắc chiến lược dài hạn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào H-1B.

Và đây là điểm mà nhiều người bỏ qua: khi môi trường H-1B biến động, một bộ phận gia đình có xu hướng tìm con đường thẻ xanh trực tiếp (tùy điều kiện), thay vì “đặt cược” dài hạn vào visa lao động. Nếu bạn đang đứng giữa nhiều lựa chọn (du học, lao động, hay định cư), việc có một đơn vị tư vấn giúp bạn xây bản đồ đường đi theo hồ sơ thật của bạn sẽ tiết kiệm rất nhiều công sức. Trong các buổi đánh giá chiến lược, Citizen Pathway thường bắt đầu từ câu hỏi đơn giản: “Mục tiêu của bạn là làm việc ngắn hạn, hay thẻ xanh cho cả gia đình?” — vì chỉ cần trả lời đúng câu này, lộ trình sẽ rõ ràng và tự nhiên hơn nhiều.

Kết luận

Phí H-1B 100.000 USD là một “điểm gãy” chính sách: nó làm tăng chi phí tuyển dụng nhân lực quốc tế một cách đột ngột, kích hoạt kiện tụng và đặt ra câu hỏi lớn về giới hạn quyền lực hành pháp trong di trú. Tính đến 29/01/2026, chính sách vẫn tạo tác động thực tế, trong khi vụ kiện đang được đẩy nhanh và có thể có diễn biến đáng kể trong năm 2026.

Các câu hỏi thường gặp

1) Phí 100.000 USD có thay cho lệ phí USCIS không?

Không, vì đây là khoản bổ sung theo hướng dẫn/triển khai, không phải thay thế toàn bộ phí nộp hồ sơ hiện hành.

2) Phí này áp cho gia hạn H-1B trong Mỹ không?

Không, theo các cập nhật công khai, trọng tâm áp vào nhánh H-1B initial entry từ ngoài Mỹ, còn gia hạn/nội địa nhiều trường hợp không thuộc đối tượng (tùy hồ sơ).

3) Hiện tại phí có đang bị “đứng” vì kiện tụng không?

Tính đến cuối 12/2025, có quyết định giữ hiệu lực; đầu 01/2026 vụ việc được đẩy nhanh ở cấp phúc thẩm nên vẫn đang “chạy” theo tiến trình tố tụng.

4) Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì ngay lúc này?

Xác định “đường đi” của ứng viên (initial entry hay change of status), lập ngân sách theo kịch bản, và chuẩn bị phương án nhân sự thay thế nếu chính sách thay đổi sát mùa tuyển.

5) Vụ việc này có thể ảnh hưởng các diện khác không?

Có, về mặt tiền lệ “công cụ chính sách”, nhiều chuyên gia lo ngại tác động lan tỏa, nên doanh nghiệp theo dõi sát để dự phòng chiến lược.

6) Người lao động nên làm gì nếu đang ở ngoài Mỹ?

Ưu tiên tư vấn chiến lược theo tình trạng cá nhân (ngành nghề, bằng cấp, lộ trình thẻ xanh). Với hồ sơ có mục tiêu dài hạn, cân nhắc song song các hướng đi khác thay vì chỉ chờ H-1B.