Quyền lợi nhà đầu tư EB-5 được bảo vệ ra sao nếu Trung tâm Vùng gặp sự cố?
Một trong những lo ngại lớn nhất của nhà đầu tư EB-5 là: điều gì xảy ra nếu Trung tâm Vùng mà mình đầu tư qua đó bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động? Đây không phải là câu hỏi lý thuyết — theo dữ liệu của USCIS, từ FY2018 đến FY2022, tới 388 Trung tâm Vùng đã bị chấm dứt tư cách tham gia chương trình , một con số rất lớn so với quy mô toàn ngành (khoảng 550–640 Trung tâm Vùng đang hoạt động theo dữ liệu gần nhất). Dự thảo quy định mới của USCIS/DHS (RIN 1615AC94, công bố 2/7/2026) làm rõ và cụ thể hóa một trong những điều khoản bảo vệ nhà đầu tư quan trọng nhất của chương trình EB-5 hiện đại.
Một lỗ hổng đã được lấp đầy
Trước năm 2022, chương trình EB-5 gần như không có cơ chế luật định nào bảo vệ nhà đầu tư trong tình huống Trung tâm Vùng bị chấm dứt hoạt động hoặc gặp vấn đề pháp lý. Nếu điều đó xảy ra — dù nhà đầu tư đã tuân thủ đúng quy định, vốn đã được đầu tư và việc làm đã được tạo ra — cơ hội định cư của họ có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí gần như mất trắng. Đây từng được xem là lỗ hổng nghiêm trọng nhất của chương trình, liên quan trực tiếp đến một số vụ gian lận quy mô lớn từng gây chấn động ngành EB-5 trong thập kỷ trước, làm dấy lên áp lực cải cách toàn diện.
Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 năm 2022 (RIA) đã đưa vào luật một điều khoản mang tính bước ngoặt — INA § 203(b)(5)(M) — thường được gọi là bảo vệ “nhà đầu tư thiện chí” (good faith investor). Đây là điều khoản hoàn toàn mới, không tồn tại trong bất kỳ phiên bản luật EB-5 nào trước đó. Nhưng dù đã có hiệu lực từ 3/2022, suốt hơn 4 năm qua vẫn chưa có quy trình hành chính rõ ràng để áp dụng — không có mẫu đơn cụ thể, không có thời hạn xử lý chuẩn, không có tiêu chí rõ ràng về khi nào được miễn nghĩa vụ tái đầu tư. Dự thảo lần này lần đầu tiên cụ thể hóa điều khoản đó thành một quy trình hành chính rõ ràng, dễ áp dụng.
Quy trình bảo vệ cụ thể
Theo dự thảo, nếu Trung tâm Vùng của nhà đầu tư bị chấm dứt tư cách tham gia chương trình, nhà đầu tư có 180 ngày kể từ ngày nhận thông báo để lựa chọn: chuyển doanh nghiệp đầu tư của mình sang liên kết với một Trung tâm Vùng khác đang hoạt động tốt, hoặc thực hiện một khoản đầu tư hợp lệ mới vào doanh nghiệp khác.
Nếu doanh nghiệp đầu tư (NCE) hoặc doanh nghiệp tạo việc làm (JCE) bị cấm tham gia chương trình, nhà đầu tư cần liên kết với một doanh nghiệp hợp lệ khác và bổ sung vốn nếu cần để đáp ứng đủ số việc làm còn thiếu.
Quan trọng nhất: trong suốt quá trình này, nhà đầu tư vẫn được giữ được ngày ưu tiên (priority date) — nghĩa là không phải xếp hàng chờ visa lại từ đầu, một lợi ích rất lớn với các diện visa thường có thời gian chờ kéo dài nhiều năm. Và nếu tại thời điểm nhận thông báo, nhà đầu tư đã đầu tư đủ 2 năm và đã tạo đủ số việc làm yêu cầu, họ hoàn toàn không cần phải tái liên kết hay đầu tư thêm để bảo toàn quyền lợi của mình.
Vì sao điều này quan trọng lúc này
Với việc USCIS đồng thời tăng cường giám sát Trung tâm Vùng (một chủ đề chúng tôi đã phân tích trong bài viết trước), khả năng các Trung tâm Vùng yếu kém hoặc không tuân thủ bị sàng lọc và chấm dứt sẽ càng rõ nét hơn trong thời gian tới — và cơ chế bảo vệ này sẽ càng có ý nghĩa thực tiễn với số lượng lớn nhà đầu tư liên quan.
Với nhà đầu tư đang cân nhắc lựa chọn dự án, đây là một lý do để yên tâm hơn: chương trình EB-5 ngày nay có cơ chế bảo vệ pháp lý rõ ràng hơn nhiều so với một thập kỷ trước, giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro cho những nhà đầu tư tuân thủ đúng quy định — kể cả khi sự cố xảy ra ở phía đối tác Trung tâm Vùng, ngoài tầm kiểm soát của họ.
Quy định này vẫn đang trong giai đoạn dự thảo, lấy ý kiến công chúng đến khoảng cuối tháng 8/2026.
