Khi H-1B ngày càng khó: Vì sao nhiều gia đình chuyển hướng sang EB-5?

Trong nhiều năm, visa lao động H-1B từng được xem là “con đường tiêu chuẩn” để người nước ngoài ở lại Mỹ làm việc và từng bước tiến tới thường trú nhân. Tuy nhiên, thực tế vài năm gần đây cho thấy H-1B ngày càng trở nên cạnh tranh, bấp bênh và khó dự đoán hơn bao giờ hết. Trước bối cảnh đó, ngày càng nhiều gia đình – đặc biệt là các gia đình có con đang du học Mỹ – bắt đầu cân nhắc nghiêm túc con đường định cư thông qua chương trình đầu tư EB-5 như một chiến lược ổn định lâu dài, thay vì tiếp tục đặt cược tương lai cư trú vào visa lao động.

H-1B: Từ “cửa ngõ phổ biến” đến con đường nhiều rủi ro

H-1B vốn được thiết kế để thu hút lao động trình độ cao vào thị trường Mỹ, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, y sinh và tài chính. Tuy nhiên, số lượng visa H-1B hàng năm bị giới hạn trong khi nhu cầu ngày càng tăng. Việc xét chọn theo hình thức “lottery” khiến yếu tố may rủi trở thành một phần rất lớn trong quyết định tương lai của người lao động và gia đình họ.

Đối với các gia đình có con du học Mỹ, con đường quen thuộc thường là: F-1 → OPT → H-1B → EB-2/EB-3 → thẻ xanh. Chuỗi này kéo dài nhiều năm, phụ thuộc lớn vào nhà tuyển dụng, tình trạng công việc, cũng như các thay đổi chính sách di trú theo từng giai đoạn chính trị. Chỉ cần trượt lottery H-1B hoặc mất việc trong thời gian chuyển diện, toàn bộ kế hoạch cư trú dài hạn có thể bị đảo lộn.

Thực tế này khiến nhiều phụ huynh bắt đầu đặt câu hỏi: liệu việc để tương lai cư trú của con cái phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường lao động và cơ chế xét chọn ngẫu nhiên có còn là một chiến lược an toàn?

EB-5: Từ giải pháp thay thế đến chiến lược chủ động

Khác với H-1B, EB-5 không dựa trên yếu tố tuyển dụng hay may rủi trong bốc thăm. EB-5 là chương trình định cư dựa trên đầu tư, nơi nhà đầu tư và gia đình trực hệ có thể tiến tới thẻ xanh thông qua việc góp vốn vào một dự án đủ điều kiện tạo việc làm tại Mỹ.

Điểm khác biệt quan trọng nằm ở tính chủ động. Với EB-5, gia đình không cần phụ thuộc vào nhà tuyển dụng, không bị ràng buộc bởi ngành nghề hay vị trí công việc cụ thể. Việc hoạch định lộ trình cư trú trở nên rõ ràng và có thể dự báo tốt hơn, đặc biệt trong bối cảnh các chính sách visa lao động thường xuyên biến động.

Đối với nhiều gia đình có con du học, EB-5 còn được nhìn nhận như một “lối đi song song”. Thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào H-1B, gia đình chủ động xây dựng phương án EB-5 như một kế hoạch dài hạn, giúp con có nền tảng cư trú ổn định hơn sau khi tốt nghiệp, giảm áp lực phải tìm được nhà tuyển dụng bảo lãnh ngay lập tức.

Tâm lý phụ huynh: Từ “hy vọng” sang “kiểm soát rủi ro”

Một điểm thay đổi đáng chú ý là tư duy của các bậc phụ huynh. Trước đây, nhiều gia đình sẵn sàng chấp nhận hành trình dài và nhiều biến số của con đường lao động vì cho rằng đó là con đường “tự nhiên” và ít tốn kém hơn so với đầu tư EB-5. Tuy nhiên, sau nhiều trường hợp sinh viên tốt nghiệp không xin được H-1B hoặc phải rời Mỹ vì thay đổi chính sách, phụ huynh bắt đầu nhìn vấn đề dưới góc độ quản trị rủi ro.

EB-5, trong bối cảnh này, không còn chỉ là một chương trình định cư, mà trở thành một công cụ bảo hiểm chiến lược cho tương lai cư trú của cả gia đình. Việc bỏ vốn đầu tư được xem như chi phí để mua sự ổn định pháp lý và tính chủ động trong hoạch định dài hạn, đặc biệt khi gia đình đã xác định Mỹ là điểm đến giáo dục và sự nghiệp lâu dài cho con cái.

Xem thêm: Từ visa H-1B đến EB-5 – Khi H-1B dần khép lại là lúc chọn lộ trình chủ động hơn

So sánh dưới góc nhìn chiến lược dài hạn

Nếu nhìn ngắn hạn, H-1B có vẻ “nhẹ vốn” hơn vì không yêu cầu đầu tư tài chính lớn. Tuy nhiên, xét trên toàn bộ hành trình 5–10 năm, chi phí cơ hội của việc trượt visa, gián đoạn học tập – công việc, hoặc phải thay đổi kế hoạch quốc gia cư trú có thể lớn hơn rất nhiều. EB-5, dù yêu cầu vốn đầu tư ban đầu, lại mang đến một lộ trình định cư tương đối rõ ràng, ít phụ thuộc vào biến động của thị trường lao động.

Chính vì vậy, sự dịch chuyển từ tư duy “đi từng bước qua H-1B” sang “kết hợp hoặc chuyển hướng sang EB-5” phản ánh một xu hướng trưởng thành hơn trong cách các gia đình Việt Nam nhìn nhận vấn đề di trú: từ kỳ vọng vào cơ hội sang chủ động thiết kế tương lai.

Kết luận

H-1B không biến mất khỏi bức tranh di trú Mỹ, nhưng rõ ràng con đường này ngày càng khó đoán và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các kế hoạch dài hạn của gia đình. EB-5, trong bối cảnh đó, không chỉ là một lựa chọn thay thế, mà đang dần trở thành một chiến lược chủ động giúp các gia đình kiểm soát tốt hơn tương lai cư trú, giáo dục và sự nghiệp của thế hệ tiếp theo tại Mỹ.