Chương trình 287(g) của ICE ảnh hưởng thế nào đến người nhập cư và kế hoạch định cư Mỹ hợp pháp?

Chương trình 287(g) của ICE đang trở thành một trong những chính sách thực thi di trú được nhắc đến nhiều nhất tại Mỹ trong giai đoạn 2025–2026, đặc biệt khi chính quyền liên bang tăng cường vai trò của lực lượng thực thi pháp luật địa phương trong việc phối hợp với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE).

Đối với cộng đồng người nước ngoài, nhà đầu tư định cư và gia đình Việt Nam đang sinh sống hoặc có kế hoạch định cư Mỹ, việc hiểu rõ bản chất chương trình 287(g) là điều cực kỳ quan trọng để chủ động xây dựng chiến lược cư trú đúng luật – an toàn – dài hạn.

Chương trình 287(g) là gì?

Chương trình 287(g) được hình thành từ Đạo luật Cải cách Nhập cư Bất hợp pháp và Trách nhiệm Người nhập cư năm 1996, bổ sung Điều khoản 287(g) vào Luật Di trú và Quốc tịch Hoa Kỳ (Immigration and Nationality Act – INA).

Theo đó, ICE được phép ủy quyền có giới hạn cho các cơ quan thực thi pháp luật cấp bang, địa phương và bộ lạc (tribal law enforcement) thực hiện một số chức năng của viên chức di trú liên bang, dưới sự giám sát trực tiếp của ICE.

Mục tiêu cốt lõi của chương trình là:

• Xác định người nước ngoài có tiền án, tiền sự hoặc đang đối mặt với cáo buộc hình sự

• Hỗ trợ ICE trong việc bắt giữ và trục xuất những cá nhân thuộc diện có thể bị loại khỏi Hoa Kỳ theo luật di trú

• Tăng cường an ninh cộng đồng và tính nghiêm minh của hệ thống luật di trú Mỹ

Vì sao chương trình 287(g) được mở rộng mạnh từ năm 2025?

Ngày 20/01/2025, Tổng thống Hoa Kỳ đã ký Sắc lệnh Hành pháp 14159 – Protecting the American People Against Invasion, yêu cầu Bộ An ninh Nội địa (DHS) và ICE:

• Mở rộng chương trình 287(g) tối đa trong phạm vi pháp luật cho phép

• Tăng cường phê duyệt các thỏa thuận hợp tác (MOA) với lực lượng thực thi pháp luật bang và địa phương

• Ưu tiên các khu vực có tỷ lệ vi phạm hình sự liên quan đến người không có tình trạng cư trú hợp pháp

Song song đó, một số bang như Florida, Georgia đã thông qua hoặc đang xem xét luật cấp bang yêu cầu các cơ quan cảnh sát chủ động tham gia chương trình 287(g).

Điều này dẫn đến thực tế: mức độ phối hợp giữa cảnh sát địa phương và ICE ngày càng chặt chẽ hơn, đặc biệt trong môi trường nhà giam và quá trình xử lý hình sự.

4 mô hình chính của chương trình 287(g)

ICE hiện triển khai 4 mô hình hợp tác 287(g), mỗi mô hình có phạm vi và mức độ can thiệp khác nhau:

1. Jail Enforcement Model (JEM) – Mô hình thực thi tại nhà giam

• Áp dụng tại nhà tù/quận giam giữ

• Xác định người nước ngoài đã bị bắt hoặc đang bị giam giữ

• Phổ biến nhất, tập trung vào đối tượng có hồ sơ hình sự

2. Task Force Model (TFM) – Mô hình lực lượng đặc nhiệm

• Cảnh sát địa phương được đào tạo để thực thi quyền hạn di trú giới hạn trong quá trình làm nhiệm vụ thường nhật
• Có mức độ nhạy cảm cao, thường gây nhiều tranh luận

3. Tribal Task Force Model (TTFM)

• Áp dụng cho các cơ quan thực thi pháp luật của bộ lạc

• Thực hiện theo Title 25 USC 2804

4. Warrant Service Officer (WSO) Program

• Cho phép cảnh sát địa phương thi hành lệnh bắt giữ hành chính của ICE trong trại giam
• Hiện là mô hình tăng nhanh nhất về số lượng đơn vị tham gia

Số liệu mới nhất về chương trình 287(g) (đầu năm 2026)

Tính đến 30/01/2026, ICE đã ký:

• 1.372 Thỏa thuận hợp tác (MOA)
• Phủ sóng 40 bang trên toàn nước Mỹ
• Bao gồm: 151 cơ quan tham gia JEM; 457 cơ quan tham gia WSO; 764 cơ quan tham gia TFM

Con số này cho thấy chương trình 287(g) không còn là chính sách cục bộ, mà đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống thực thi di trú Mỹ hiện nay.

Chương trình 287(g) ảnh hưởng thế nào đến người nhập cư?

Điều quan trọng cần nhấn mạnh: 287(g) không nhắm đến người nhập cư hợp pháp, không tiền án, không vi phạm luật.

Tuy nhiên, trên thực tế, chương trình này tạo ra một số tác động gián tiếp:

• Người không có tình trạng cư trú hợp pháp dễ bị phát hiện hơn khi vướng vào các vụ việc hình sự
• Các vi phạm tưởng chừng nhỏ (lái xe không bằng, xung đột dân sự…) có thể kéo theo kiểm tra tình trạng di trú
• Gia đình có kế hoạch định cư cần đảm bảo hồ sơ pháp lý rõ ràng – minh bạch – đúng luật

Vì sao cần chuẩn bị chiến lược định cư hợp pháp ngay từ đầu?

Tại Citizen Pathway, chúng tôi nhận thấy một xu hướng rõ rệt: Càng siết thực thi – con đường hợp pháp, bài bản càng trở nên giá trị.

Các chương trình định cư hợp pháp như:

• Đầu tư định cư Mỹ (EB-5)
• Định cư diện tay nghề
• Du học – chuyển đổi tình trạng hợp pháp
• Định cư châu Âu để đa dạng hóa lựa chọn cư trú

Giúp nhà đầu tư và gia đình:

• Tránh hoàn toàn rủi ro từ các chính sách thực thi di trú
• Có tình trạng cư trú rõ ràng, được pháp luật bảo vệ
• An tâm sinh sống, học tập, kinh doanh dài hạn

Kết luận

Chương trình 287(g) của ICE phản ánh một thực tế không thể phủ nhận: Hoa Kỳ đang tăng cường thực thi luật di trú, đặc biệt với các trường hợp vi phạm hình sự hoặc cư trú bất hợp pháp. Trong bối cảnh đó, hiểu đúng, chuẩn bị sớm và đi bằng con đường hợp pháp chính là chiến lược an toàn và bền vững nhất cho các gia đình Việt Nam có kế hoạch định cư Mỹ.

Citizen Pathway sẵn sàng đồng hành cùng Anh/Chị trong việc: Đánh giá hồ sơ cá nhân, tư vấn chiến lược định cư phù hợp và xây dựng lộ trình pháp lý minh bạch, dài hạn.

Các câu hỏi thường gặp

1. Chương trình 287(g) có áp dụng cho người có thẻ xanh hoặc visa hợp pháp không?

Không. Chương trình chủ yếu nhắm đến người không có tình trạng cư trú hợp pháp và có liên quan đến vi phạm hình sự.

2. Vi phạm giao thông nhỏ có thể dẫn đến kiểm tra di trú không?

Tùy bang và mô hình 287(g) đang áp dụng. Trong một số trường hợp, việc bị giam giữ có thể kéo theo kiểm tra tình trạng cư trú.

3. Bang nào đang áp dụng 287(g) mạnh nhất?

Florida, Georgia, Texas và một số bang miền Nam đang mở rộng nhanh các thỏa thuận 287(g).

4. Người đang trong quá trình xin EB-5 có bị ảnh hưởng không?

Nếu hồ sơ hợp pháp và không vi phạm luật, gần như không bị ảnh hưởng.

5. Chương trình 287(g) có áp dụng đồng loạt trên toàn nước Mỹ không?

Không. Chương trình 287(g) chỉ được triển khai tại các bang, quận hoặc cơ quan thực thi pháp luật đã ký Thỏa thuận hợp tác (MOA) với ICE.