5 tiểu bang Mỹ đang cân nhắc bãi bỏ thuế bất động sản primary residence
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại Mỹ tiếp tục gia tăng, thuế bất động sản (property tax) – một trong những khoản thuế lớn nhất mà chủ nhà phải gánh hàng năm đang trở thành tâm điểm tranh luận tại nhiều tiểu bang. Đáng chú ý, ít nhất 5 tiểu bang của Mỹ hiện đang xem xét hoặc đề xuất lộ trình bãi bỏ hoàn toàn thuế bất động sản cho chủ nhà, đặc biệt với nhà ở chính (primary residence).
Theo các phân tích tài chính công, thuế bất động sản hiện đóng góp khoảng 90% ngân sách cho trường học công lập, 70% nguồn thu của chính quyền địa phương và khoảng 25% tổng nguồn thu thuế cấp bang và địa phương. Do đó, bất kỳ đề xuất nào nhằm loại bỏ sắc thuế này đều kéo theo những thay đổi lớn về cấu trúc ngân sách và chính sách tài khóa.
North Dakota: Lộ trình 10 năm hướng tới xóa bỏ thuế bất động sản
North Dakota là một trong những bang có đề xuất cụ thể và dài hạn nhất. Thống đốc bang đã đưa ra kế hoạch sử dụng khoảng 483 triệu USD từ quỹ chung, kết hợp với nguồn thu tương lai từ quỹ tiết kiệm thuế dầu mỏ, nhằm từng bước bù đắp cho việc cắt giảm thuế bất động sản.
Giai đoạn đầu của kế hoạch tập trung vào:
- Mở rộng tín dụng thuế cho nhà ở chính, giúp giảm tối đa khoảng 1.550 USD mỗi hộ gia đình mỗi năm
- Giới hạn mức tăng thuế bất động sản địa phương ở mức 3%/năm
- Tăng ưu đãi thuế cho người cao tuổi có thu nhập thấp và người khuyết tật
Mục tiêu cuối cùng là loại bỏ phần lớn thuế bất động sản cho chủ nhà trong vòng 10 năm, nếu các nguồn bù đắp ngân sách hoạt động hiệu quả.
Georgia: Bãi bỏ thuế bất động sản vào năm 2032
Tại Georgia, các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đang thúc đẩy một đề xuất đầy tham vọng: xóa bỏ phần lớn thuế bất động sản vào năm 2032.
Lộ trình bao gồm:
- Khoản chi 1 tỷ USD từ ngân sách bang để giảm thuế ngay từ giai đoạn đầu
- Tăng mức miễn thuế cho nhà ở chính từ 5.000 USD lên 150.000 USD vào năm 2031
- Đến năm 2032, đa số thuế bất động sản đối với chủ nhà sẽ được loại bỏ
Để bù đắp ngân sách, chính quyền địa phương sẽ chuyển sang thu phí trực tiếp các dịch vụ công như thu gom rác, kiểm soát nước mưa, phòng cháy chữa cháy. Những khoản đầu tư lớn vào hạ tầng hoặc trường học sẽ cần sự phê chuẩn của cử tri.
Florida: Tranh luận về việc thay thế nguồn thu
Florida đã thảo luận các phương án giảm hoặc bãi bỏ thuế bất động sản suốt hơn một năm qua, với nhiều đề xuất khác nhau, chủ yếu tập trung vào nhà ở chính.
Theo phân tích của các tổ chức độc lập, nếu Florida bù đắp hoàn toàn thuế bất động sản bằng thuế bán hàng, thì:
- Thuế bán hàng trung bình có thể phải tăng từ khoảng 7% lên hơn 15%
- Con số này chưa tính đến việc người dân thay đổi hành vi tiêu dùng khi thuế tăng cao
Chính quyền bang hiện vẫn đang tìm cách thống nhất một phương án đủ khả thi để đưa ra trưng cầu ý dân trong thời gian tới.
Xem thêm: Chương trình 287(g) của ICE ảnh hưởng thế nào đến người nhập cư và kế hoạch định cư Mỹ hợp pháp?
Texas: Tập trung vào thuế bất động sản phục vụ giáo dục
Tại Texas, trọng tâm của cải cách là thuế bất động sản dùng cho hệ thống trường học công lập.
Sau nhiều năm áp dụng:
- Giảm thuế thông qua nén thuế suất (rate compression)
- Tăng mức miễn thuế homestead
Chính quyền bang đang xem xét sử dụng thặng dư ngân sách để “mua xuống” thuế bất động sản trường học trong ngắn hạn, tiến tới loại bỏ hoàn toàn trong tương lai. Tuy nhiên, giải pháp thay thế nguồn tài trợ dài hạn cho giáo dục vẫn đang được tranh luận.
Indiana: Đề xuất xóa bỏ toàn bộ thuế bất động sản từ 2027
Indiana đang xem xét một trong những đề xuất mạnh mẽ nhất. Theo dự luật HB 1288:
- Thuế tài sản hữu hình sẽ chấm dứt sau ngày 31/12/2026
- Thuế bất động sản bị xóa bỏ hoàn toàn từ năm 2027
Để bù đắp, Indiana dự kiến:
- Mở rộng thuế bán hàng và thuế sử dụng sang hầu hết các dịch vụ
- Phân bổ lại nguồn thu thông qua quỹ chia sẻ ngân sách cho chính quyền địa phương
Những tác động cần theo dõi đối với người mua nhà và nhà đầu tư
Việc bãi bỏ thuế bất động sản, nếu thành hiện thực, có thể:
- Giảm chi phí sở hữu nhà dài hạn
- Tạo động lực cho người dân có thu nhập cố định (người về hưu, gia đình trung lưu)
Tuy nhiên, về mặt chính sách công, điều này cũng:
- Chuyển gánh nặng thuế sang các sắc thuế khác như thuế bán hàng hoặc phí dịch vụ
- Có thể ảnh hưởng đến chất lượng và tính ổn định của dịch vụ công
Đối với những cá nhân và gia đình đang theo dõi môi trường chính sách tại Mỹ để lập kế hoạch định cư hoặc đầu tư dài hạn, đây là nhóm thay đổi cần được cập nhật thường xuyên, đặc biệt ở các bang có xu hướng cải cách mạnh về thuế và chi phí sinh hoạt.
Kết luận
Việc 5 tiểu bang Mỹ đồng thời cân nhắc bãi bỏ thuế bất động sản cho chủ nhà cho thấy một xu hướng chính sách đáng chú ý: giảm gánh nặng tài chính trực tiếp lên người sở hữu nhà, nhưng đi kèm là bài toán phức tạp về ngân sách và phân bổ nguồn lực công.
Trong thời gian tới, kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào ý chí chính trị, khả năng thay thế nguồn thu và phản ứng của cử tri tại từng bang. Đây là những yếu tố quan trọng mà người mua nhà, cư dân tương lai cũng như các gia đình có kế hoạch gắn bó lâu dài với Mỹ nên theo dõi sát sao.
Các câu hỏi thường gặp
1. Thuế bất động sản tại Mỹ hiện được sử dụng cho mục đích gì?
Thuế bất động sản chủ yếu tài trợ cho trường học công lập, chính quyền địa phương và các dịch vụ thiết yếu như an ninh, cứu hỏa, hạ tầng.
2. Việc bãi bỏ thuế bất động sản có áp dụng cho mọi loại nhà không?
Hầu hết các đề xuất hiện nay chỉ tập trung vào nhà ở chính (primary residence), không áp dụng cho bất động sản đầu tư hoặc thương mại.
3. Nếu không thu thuế bất động sản, các bang sẽ lấy tiền từ đâu?
Các phương án thay thế gồm tăng thuế bán hàng, mở rộng thuế dịch vụ, sử dụng thặng dư ngân sách hoặc thu phí trực tiếp theo dịch vụ.
4. Chính sách này có ảnh hưởng ngay đến thị trường nhà ở không?
Trong ngắn hạn, tác động thường mang tính tâm lý. Về dài hạn, nếu được thông qua, chi phí sở hữu nhà có thể giảm nhưng thuế và phí khác có thể tăng.
5. Xu hướng này có lan rộng ra các bang khác không?
Hiện chưa có dấu hiệu áp dụng đồng loạt trên toàn nước Mỹ, nhưng các bang có thặng dư ngân sách lớn và áp lực chi phí sinh hoạt cao có thể tiếp tục cân nhắc
